عبد الله الأنصاري الهروي ( مترجم وشارح : اسماعيل منصورى لاريجانى )

122

منازل السائرين ( فارسى )

« زهد باطنى » يعنى همه‌چيز را از دوست دانستن پس بنابراين بىرغبتى به دنيا سرمايه بزرگى براى سالك الى الله است . اين سرمايهء گران سنگ يعنى بىرغبتى نسبت به دنيا و اغيار ، هنر هركسى نيست و اگر اين‌گونه شدى اين را از خودت مدان بلكه خداوند را ناظر بر اين توفيقات بدان كه او تو را به اين درجات رسانده است . تو نيز خود را در تصرف الله ببين و هرچيزى كه مىرسد از الطاف خداوند بدان و اگر چنين شدى خداوند يكايك حقايق را كه فراوان است و به چشم ظاهر ديده نمىشود به تو عطا مىكند و اين زهد باطنى است . زهى همت كه حافظ راست از دنيا و از عقبى * نيايد هيچ در چشمش به جز خاك سركويت « 1 » امام خمينى ( ر ه ) در ديوانش زيبا فرموده است كه : آنكه دل بگسلد از هر دو جهان درويش است * آنكه بگذشت ز پيدا و نهان درويش است خرقه و خانقه از مذهب رندان دور است * آن‌كه دورى كند از اين و از آن درويش است و خواجه مىفرمايد : و هو على ثلاث درجات : زهد بر سه وجه است . الدرجة الاولى : الزهد فى الشبهة بعد ترك الحرام بالحذر من المعتبة و الانفة من المنقصة و كراهية مشاركة الفسّاق . درجهء اول زهد آن است كه بنده پس از ترك حرام ، از شبهه ( امورى كه احتمال حرمت در آنها مىرود ) دورى جويد . و اين دورى شبهه به خاطر پرهيز از خشم و عتاب الهى و برى كردن خود از نقايص و كراهت از مشاركت با فاسقان مىباشد . شبهه : آن چيزى است كه دوران دارد بين حلال و حرام كه در اينجا سالك بايد در هنگام برخورد با شبهه جانب احتياط را نگهداشته و بنا را بر حرام بگذارد و از آن حذر نمايد ، تا مورد عتاب الهى قرار نگيرد و از نقصان و كاستى بيرون بيايد . كسى كه واقعا آلوده نيست هيچ وقت به دنبال روزى شبهه‌ناك نمىرود . لذا در دعاى امام عصر ( عج )

--> ( 1 ) . حافظ .